Mua sắm Tết Đinh Mùi 2027 khi nào để tránh tăng giá

Có một nghịch lý quen thuộc trong tháng Chạp: người mua sớm thường mua nhầm thứ đáng lẽ nên mua muộn, còn người mua muộn thì phải trả thêm cho thứ đáng lẽ đã có thể mua từ lâu.

Cành đào mua từ 20 tháng Chạp tàn trước mùng 1. Hộp bánh mua chiều 29 thì chỉ còn mẫu người khác đã bỏ lại.

Bài này tách hàng hóa dịp Tết thành hai nhóm theo vòng đời của chúng, và chỉ ra mốc mua hợp lý cho từng nhóm.

VÌ SAO GIÁ TĂNG VÀO NHỮNG NGÀY CUỐI

Giá cận Tết tăng không phải vì người bán đồng loạt quyết định như vậy. Nó tăng vì ba lực đẩy cùng xuất hiện trong một khoảng thời gian rất ngắn.

• Cầu dồn vào vài ngày. Cả nước mua sắm trong cùng một tuần, trong khi cả năm còn lại nhu cầu rải đều.
• Cung không giãn kịp. Vườn hoa, trại chăn nuôi, xưởng sản xuất đều có sản lượng cố định từ trước đó nhiều tháng.
• Chi phí vận chuyển và nhân công tăng. Tài xế, người bốc xếp, người bán hàng đều làm vào thời điểm ai cũng muốn nghỉ.

Hiểu ba lực này thì suy ra được nguyên tắc: hàng nào để được thì mua trước khi cầu dồn lên, hàng nào không để được thì chấp nhận mua đúng lúc và bù lại bằng cách chọn kỹ.

Mua sớm không phải lúc nào cũng rẻ hơn

Với hoa tươi, rau xanh và thực phẩm tươi sống, mua sớm nghĩa là mua hai lần: một lần vì hàng hỏng và một lần vì phải mua lại.

Khoản tiết kiệm ở giá đơn vị không bù được phần bỏ đi. Đây là lý do nguyên tắc phải chia theo nhóm hàng chứ không áp dụng chung.

NHÓM NÊN MUA SỚM

Điểm chung của nhóm này là để được lâu, không phụ thuộc độ tươi, và mẫu mã có giới hạn nên hết là hết.

Với nhóm quà tặng, việc chốt sớm còn có lợi ích thứ hai là bạn kiểm tra được hàng và đổi kịp nếu sai. Các bộ đóng sẵn trong nhóm giỏ quà Tết phù hợp khi cần số lượng nhiều mà không có thời gian tự phối.

Cách nhìn ra một giỏ quà làm ẩu, từ chất lượng hàng bên trong tới lớp màng bọc, có trong bài chọn giỏ quà Tết chất lượng.

Đồ khô và đặc sản

Nhóm này để được nhiều tuần nếu bảo quản khô ráo, kín và tránh nắng. Mua sớm giúp bạn chọn được loại quen dùng thay vì lấy thứ còn sót lại.

Điều duy nhất cần kiểm là hạn sử dụng phải còn đủ dài sau Tết, đặc biệt với hàng bán theo mùa. Gợi ý chọn theo vùng nằm ở bài chọn đồ khô và đặc sản vùng miền.

NHÓM PHẢI MUA SÁT NGÀY

Nhóm này không có cách nào mua sớm. Nếu cố mua sớm thì phần mất đi vì hỏng luôn lớn hơn phần tiết kiệm được.

• Thịt, cá, hải sản tươi. Mua trong khoảng 27 đến 29 tháng Chạp, phần dùng sau thì cấp đông ngay khi mang về.
• Rau xanh và rau thơm. Mua sát ngày, ưu tiên loại để được vài ngày như bắp cải, su hào, cà rốt.
• Giò chả, nem, đồ tươi làm sẵn. Đặt trước nhưng lấy hàng sát ngày.
• Hoa tươi cắm bình. Mua trong hai ngày cuối để hoa còn tươi qua mùng 3.
• Cành đào, cành mai, cây quất. Mua khi nụ còn nhiều, canh theo thời tiết của năm đó.
• Trái cây bày mâm ngũ quả. Chọn quả còn hơi xanh nếu mua sớm hơn một hai ngày.

Với hoa và cây cảnh, thời điểm mua còn phụ thuộc vào thời tiết chứ không chỉ vào ngày âm lịch. Bài chọn hoa tươi chơi Tết và bài chọn cây quất cây mai chơi Tết nêu cách nhìn nụ và dáng cây.

Chiều 30 tháng Chạp là ngoại lệ

Vào buổi chiều cuối cùng, một số mặt hàng tươi sống hạ giá vì người bán không thể giữ hàng qua Tết.

Đây là cơ hội thật nhưng đi kèm hai điều kiện: bạn phải biết rõ mình cần gì và phải kiểm tra kỹ độ tươi. Mua theo cảm hứng vào lúc này thường dẫn tới việc bỏ đi sau vài ngày.

BA THÓI QUEN GIÚP TIẾT KIỆM HƠN CẢ VIỆC CANH GIÁ

1. Viết danh sách trước khi đi. Phần lớn khoản phát sinh dịp Tết đến từ những món không có trong danh sách ban đầu.
2. Giảm lượng mua thay vì tìm chỗ rẻ. Chợ và siêu thị hiện mở lại từ mùng 2 hoặc mùng 3 ở phần lớn khu vực, nên việc tích trữ cho cả tuần không còn cần thiết.
3. Kiểm tra sức chứa của tủ lạnh trước khi mua. Mua nhiều hơn chỗ cất là nguyên nhân trực tiếp khiến thực phẩm hỏng.

Cách sắp xếp tủ lạnh cho những ngày cao điểm nằm ở bài bảo quản thực phẩm ngày Tết. Ngân sách tổng thể cho từng nhóm chi có trong bài lập kế hoạch chi tiêu Tết.

ĐIỀU CẦN NÓI RÕ

Bài này không nêu con số cụ thể về mức tăng giá, vì biên độ khác nhau theo từng mặt hàng, từng khu vực và từng năm. Con số của năm ngoái không dùng để dự đoán năm nay.

Các mốc âm lịch trong bài là khung tham khảo dựa trên nhịp thị trường tháng Chạp. Mùng 1 Tết năm nay rơi vào ngày 06/02/2027, còn khoảng 148 ngày, bạn nên đối chiếu với lịch nghỉ thực tế của nơi mình sống.

Cuối cùng, giá rẻ hơn không đồng nghĩa với chi ít hơn. Phần lớn trường hợp vượt ngân sách dịp Tết đến từ việc mua nhiều món hơn dự tính, chứ không đến từ giá của từng món.

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Giá cận Tết tăng do cầu dồn vào vài ngày, cung không giãn kịp và chi phí vận chuyển tăng.
• Hàng để được lâu thì mua sớm: quà biếu, đồ khô, đồ uống, trang trí, bao lì xì.
• Quà có in ấn riêng chốt trước 10 tháng Chạp, quà gửi tỉnh xa đi trước 20 tháng Chạp.
• Hàng tươi phải mua sát ngày: thịt cá, rau, giò chả, hoa, cây cảnh, trái cây bày mâm.
• Mua sớm nhóm hàng tươi không rẻ hơn, vì phần bỏ đi lớn hơn phần tiết kiệm.
• Ba thói quen hiệu quả hơn việc canh giá: viết danh sách, giảm lượng mua, kiểm tra sức chứa tủ lạnh.
• Lịch mua theo từng tuần nằm ở bài những việc cần làm trước Tết theo từng tuần.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP