Checklist dọn nhà đón Tết Đinh Mùi 2027 theo từng khu vực

Hai mươi ba tháng Chạp, cả nhà bắt tay vào tổng vệ sinh cùng một lúc. Đến tối thì phòng khách bừa hơn lúc sáng, vì đồ từ tủ, từ gác lửng và từ ban công đã được lôi hết ra giữa nhà mà chưa ai kịp phân loại.

Dọn nhà cuối năm hỏng ở khâu tổ chức chứ hiếm khi hỏng ở khâu lau chùi. Làm cùng lúc mọi khu vực luôn dẫn tới cảnh dở dang.

Bài này chia công việc theo từng khu vực trong nhà, mỗi khu vực một danh sách gọn để nhiều người cùng làm mà không giẫm chân nhau.

HAI NGUYÊN TẮC QUYẾT ĐỊNH THỨ TỰ

Nguyên tắc thứ nhất: dọn từ trên xuống dưới. Quạt trần, nóc tủ, rèm cửa làm trước, sàn nhà làm sau cùng. Làm ngược lại thì bụi rơi xuống nền vừa lau xong.

Nguyên tắc thứ hai: bỏ bớt trước khi lau. Mỗi khu vực nên đi qua ba bước theo đúng thứ tự: loại bỏ đồ không dùng, sắp xếp phần giữ lại, rồi mới lau rửa.

Rất nhiều gia đình lau bóng một chiếc tủ vẫn đang chứa đầy thứ sẽ không bao giờ dùng tới. Đó là công sức bỏ ra cho phần không mang lại kết quả.

Chia người theo khu vực, không chia theo loại việc

Cách phân công hiệu quả là mỗi người phụ trách trọn một khu vực từ đầu đến cuối, thay vì người quét cả nhà còn người lau cả nhà.

Khi một khu vực xong hẳn thì đóng cửa lại, không mang đồ khu vực khác vào. Đây là điểm khác biệt giữa buổi dọn nhà kết thúc gọn và buổi dọn nhà kéo dài ba ngày.

LỊCH DỌN NGƯỢC TỪ NGÀY MÙNG 1

Mùng 1 Tết năm nay rơi vào ngày 06/02/2027, còn khoảng 141 ngày. Bảng dưới đây tính ngược từ mốc đó.

Điểm cần nhớ: khu vực nào sinh nhiều rác thì làm sớm, khu vực nào cần đẹp vào ngày Tết thì làm muộn.

CHECKLIST THEO TỪNG KHU VỰC

Phòng khách

• Hạ rèm đem giặt, lau khung và ray rèm trước khi treo lại.
• Hút bụi khe ghế sofa, tháo vỏ đệm đem giặt nếu tháo được.
• Lau nóc tủ, đỉnh kệ sách, cánh quạt trần và mặt trên đèn.
• Vệ sinh mặt kính, tay nắm cửa và công tắc điện bằng khăn ẩm vắt kỹ.
• Kiểm tra ổ cắm, dây điện của tivi và loa, loại bỏ ổ chia đã gãy chấu.
• Bỏ bớt đồ trang trí cũ, dọn mặt bàn trà để lấy chỗ cho khay bánh mứt.

Đây cũng là khu vực nên chốt cuối cùng vì phần trang trí phụ thuộc vào việc dọn xong hay chưa. Bố cục cụ thể có trong bài trang trí Tết cho phòng khách.

Bếp

• Dọn tủ lạnh trước tiên: bỏ đồ quá hạn, rửa ngăn kéo, để trống chỗ cho đồ Tết.
• Vệ sinh mặt bếp, chụp hút mùi và lưới lọc dầu mỡ.
• Kiểm tra dây dẫn gas, van khóa và hạn sử dụng của dây, thay nếu đã nứt.
• Rà soát tủ gia vị, bỏ lọ hết hạn và lau vết dầu bám mặt trong cánh tủ.
• Cọ bồn rửa, thông rọ lọc rác và xả nước nóng cho đường ống.
• Kê lại nồi niêu theo tần suất dùng, đồ ít dùng cất lên cao.

Bếp dọn xong sớm thì việc nấu nướng những ngày cận Tết nhẹ đi rõ rệt. Cách sắp xếp tủ lạnh cho mấy ngày cao điểm nằm ở bài bảo quản thực phẩm ngày Tết.

Phòng ngủ

• Giặt chăn ga gối đệm, phơi khô hẳn trước khi trải lại.
• Hút bụi mặt đệm, lật đệm và vệ sinh gầm giường.
• Phân loại tủ quần áo theo ba nhóm: giữ, cho đi, bỏ.
• Lau cánh tủ, gương và mặt bàn đầu giường.
• Kiểm tra đèn ngủ, ổ cắm sạc điện thoại đầu giường.

Nhà vệ sinh

• Cọ bồn cầu, lavabo và vòi sen, chú ý phần chân silicon hay bám nấm mốc.
• Ngâm và cọ ga thoát sàn để tránh mùi trong những ngày đông người.
• Thay rèm nhà tắm nếu đã ố, giặt thảm chân.
• Kiểm tra vòi nước và xi phông xem có rò rỉ không.
• Bổ sung sẵn giấy, xà phòng và khăn sạch cho khách tới chơi.

Ban công và lô gia

• Quét sàn, thông rãnh thoát nước và cống thoát mưa.
• Lau lan can, khung sắt, vệ sinh mặt ngoài kính ở phần với tới được.
• Cắt tỉa cây, thay đất mặt chậu, bỏ chậu đã chết.
• Cố định chắc chậu treo và giàn leo, đề phòng gió lớn.
• Dọn trống một góc để đặt cây cảnh chơi Tết.

Với căn hộ diện tích nhỏ, cách tận dụng ban công có trong bài trang trí Tết cho ban công chung cư.

Khu vực thờ cúng

Phần này có quy trình riêng và nhiều điểm cần lưu ý về thứ tự, nước lau và cách xử lý tro bát hương. Bài cách lau dọn bàn thờ cuối năm đã trình bày đầy đủ, nên ở đây chỉ nhắc để bạn không bỏ sót khu vực này khỏi lịch chung.

Nếu trong đợt dọn có đồ thờ cũ cần thay, cách xử lý đúng mực nằm ở bài xử lý đồ thờ cũ đúng cách.

AN TOÀN KHI DỌN NHÀ

Tai nạn sinh hoạt dịp cuối năm phần lớn đến từ hai việc: trèo cao và dùng hóa chất tẩy rửa. Cả hai đều phòng được.

• Dùng thang đúng cách. Đặt thang trên mặt phẳng cứng, mở hết chốt khóa, luôn giữ ba điểm tiếp xúc và không đứng lên hai bậc trên cùng.
• Có người giữ chân thang khi lau trần, thay bóng đèn hay treo đồ trang trí trên cao.
• Không kê ghế nhựa chồng lên nhau thay cho thang, kể cả khi chỉ với thêm vài chục phân.
• Thông gió khi dùng hóa chất. Mở cửa sổ, bật quạt thông gió, đặc biệt trong nhà vệ sinh kín.
• Không trộn các chất tẩy với nhau. Nước tẩy chứa clo trộn với sản phẩm chứa amoniac hoặc chất tẩy có tính axit sẽ sinh khí kích ứng đường hô hấp.
• Đeo găng tay và giữ nguyên nhãn chai. Không sang chiết hóa chất sang vỏ chai nước uống.
• Ngắt điện trước khi lau ổ cắm, công tắc, quạt trần và các thiết bị gắn cố định.

Nếu trong nhà có trẻ nhỏ, nên cất riêng toàn bộ chai lọ tẩy rửa vào một chỗ có khóa ngay khi dọn xong, thay vì để tạm ở góc nhà vệ sinh.

NHỮNG CHỖ HAY BỊ BỎ SÓT

• Nóc tủ lạnh và khe giữa tủ lạnh với tường.
• Lưới lọc điều hòa, thứ ảnh hưởng trực tiếp đến không khí trong phòng.
• Mặt sau và gầm máy giặt, nơi đọng nước và bụi vải.
• Hộp kỹ thuật, tủ điện, hộp công tơ trong nhà.
• Thùng rác và giá để giày dép ở lối vào.
• Túi xách, ba lô và cặp sách đã dùng cả năm.

ĐIỀU CẦN NÓI RÕ

Quan niệm về ngày đẹp để dọn nhà, hướng quét nhà hay việc kiêng đổ rác trong ba ngày Tết khác nhau theo từng vùng và từng gia đình. Đây là nếp văn hóa, không phải quy tắc bắt buộc, và nếp nhà đã có nên được giữ.

Các mốc trong bảng lịch là gợi ý dựa trên nhịp sinh hoạt phổ biến của tháng Chạp, bạn hoàn toàn có thể xê dịch theo lịch nghỉ của gia đình mình. Những điều kiêng kỵ theo vùng miền được nêu trong bài kiêng kỵ ngày Tết ba miền.

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Dọn từ trên xuống dưới và bỏ bớt trước khi lau, mỗi khu vực đi qua ba bước: loại bỏ, sắp xếp, lau rửa.
• Phân công theo khu vực trọn gói, không chia theo loại việc.
• Khu vực sinh nhiều rác làm sớm, khu vực cần đẹp ngày Tết làm muộn.
• Bếp và tủ lạnh nên xong trước khi bắt đầu tích trữ thực phẩm.
• Khu vực thờ cúng có quy trình riêng, làm theo bài chuyên sâu về lau dọn bàn thờ cuối năm.
• An toàn: dùng thang đúng cách, thông gió khi dùng hóa chất, không trộn các chất tẩy với nhau.
• Lịch tổng thể của cả tháng Chạp nằm ở bài những việc cần làm trước Tết theo từng tuần.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP