Bảo quản đá phong thủy: nắng, hóa chất và va đập

Chiếc vòng thạch anh hồng đặt trên bệ cửa sổ cho “sáng màu”. Hết một mùa hè, màu hồng nhạt đi thấy rõ so với hạt nằm khuất dưới cùng.

Không ai làm hỏng nó cả. Thạch anh hồng và thạch anh tím đều phai màu khi phơi nắng trực tiếp kéo dài, và đây là thay đổi không đảo ngược được.

Bảo quản đá là công việc vật liệu thuần túy: tránh ba tác nhân, cất đúng cách, làm sạch đúng cách. Không có bước nào cần trả phí cho ai khác.

BA TÁC NHÂN LÀM HỎNG ĐÁ NHANH NHẤT

Nắng chiếu trực tiếp

Tia cực tím phá vỡ các tâm màu trong tinh thể, khiến màu nhạt dần và không phục hồi. Thạch anh hồng, thạch anh tím và một số loại nhuộm màu là nhóm nhạy nhất.

Nắng cũng làm nóng bề mặt không đều. Với món có vết nứt sẵn bên trong, chênh lệch nhiệt lặp lại nhiều lần có thể làm vết nứt lan rộng.

Cách xử lý đơn giản là đặt vật phẩm ở nơi có ánh sáng gián tiếp, tránh bệ cửa sổ hướng nắng và tránh nóc xe hơi đỗ ngoài trời.

Hóa chất

Nước tẩy rửa, cồn, nước rửa chén, thuốc tẩy và cả nước hồ bơi đều tấn công bề mặt đá theo cách khác nhau.

Nhóm chịu thiệt nặng nhất là đá mềm và đá xốp. Malachite ở độ cứng 3,5 – 4 phản ứng với dung dịch có tính axit, còn lapis lazuli và sodalite ở mức 5 – 5,5 hút chất lỏng vào các lỗ rỗng rồi loang màu.

Nước hoa và kem dưỡng cũng nằm trong nhóm này. Nguyên tắc dễ nhớ: đeo vòng sau cùng khi ra khỏi nhà, tháo ra đầu tiên khi về.

Va đập

Đây là nguyên nhân hỏng phổ biến nhất và ít liên quan đến độ cứng. Aquamarine đạt 7,5 – 8 nhưng giòn, vẫn mẻ khi va vào cạnh bàn.

Quả cầu đá lăn rơi khỏi đế là tình huống hay gặp nhất. Đế có rãnh sâu đủ ôm chân quả cầu quan trọng hơn mọi biện pháp khác.

XỬ LÝ THEO NHÓM ĐỘ CỨNG

Bảng độ cứng đầy đủ và lý do ngưỡng 7 là mốc quan trọng nằm ở bài bảng độ cứng Mohs cho đá phong thủy.

LÀM SẠCH BỤI BÁM TRONG KHE

Bụi tích trong khe giữa các hạt, trong rãnh chạm khắc và quanh chân chấu kim loại là chỗ khó xử lý nhất. Chà mạnh ở đây thường làm xước bề mặt quanh khe.

• Dùng cọ trang điểm cũ hoặc bàn chải đánh răng lông mềm, quét theo một chiều thay vì chà tới lui.
• Với khe hẹp, tăm bông se nhỏ hoặc chỉ nha khoa luồn qua khe hiệu quả hơn bàn chải.
• Không dùng bàn chải kim loại, giấy nhám hay kem đánh răng — hạt mài trong kem đánh răng đủ cứng để làm mờ nhiều loại đá.
• Với vòng có dây chun, tránh ngâm cả sợi vì nước đọng trong lỗ khoan làm dây mục nhanh hơn.
• Lau khô hoàn toàn trước khi cất, đặc biệt với món có chi tiết kim loại dễ gỉ.

Quy trình chi tiết dành riêng cho đồ đeo hằng ngày có trong bài vệ sinh vòng tay đá đúng cách.

CẤT GIỮ TÁCH RIÊNG

Đá cứng hơn sẽ mài đá mềm hơn khi nằm chung một hộp. Đây là nguyên nhân âm thầm khiến bề mặt bóng mờ đi mà chủ nhân không nhận ra thời điểm.

• Mỗi món một túi vải mềm hoặc một ngăn riêng, không đổ chung vào một khay.
• Ưu tiên tách riêng nhóm dưới 6 khỏi nhóm từ 7 trở lên.
• Obsidian dễ mẻ cạnh nên không xếp chồng lên nhau trong ngăn kéo.
• Tránh nơi ẩm thấp và nơi có chênh lệch nhiệt lớn như gần bếp hoặc gần cửa gió điều hòa.
• Khi đi xa, bọc riêng từng món rồi mới xếp vào hộp cứng.

ĐIỀU CẦN NÓI RÕ VỀ VIỆC “THANH TẨY”

Tất cả các bước ở trên là bảo quản vật liệu. Chúng giữ cho màu không phai, bề mặt không xước và món đồ không nứt vỡ — những kết quả nhìn thấy được.

Việc rửa và lau đá không có tác dụng nào ngoài làm sạch bụi bẩn. Không có cơ sở nào cho thấy một món đá cần được “nạp năng lượng” định kỳ, và cũng không có cách nào đo được kết quả của việc đó.

Vì vậy các dịch vụ thu phí để thanh tẩy, khai quang hay nạp năng lượng cho đá nên được xem xét thận trọng, nhất là khi mức phí cao hoặc khi lời chào hàng gắn với nỗi lo về vận hạn. Nếu gia đình có nếp riêng khi tiếp nhận vật phẩm mới thì đó là chuyện tín ngưỡng cá nhân và nên được giữ, nhưng không cần trả tiền cho bên thứ ba để làm.

Các kiểu quảng cáo thường gặp trong nhóm này được liệt kê ở bài những quảng cáo sai sự thật về đá phong thủy.

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Thạch anh hồng và thạch anh tím phai màu vĩnh viễn khi phơi nắng trực tiếp kéo dài.
• Malachite ở 3,5 – 4 tránh hoàn toàn nước và dung dịch tẩy rửa; lapis lazuli và sodalite ở 5 – 5,5 thì không ngâm.
• Chỉ nhóm từ độ cứng 7 trở lên mới nên rửa nhanh dưới vòi nước.
• Kem đánh răng chứa hạt mài đủ cứng để làm mờ nhiều loại đá — không dùng để đánh bóng.
• Cất mỗi món một túi vải riêng; đá cứng nằm chung sẽ mài mòn đá mềm.
• Đây là bảo quản vật liệu, không phải dịch vụ thanh tẩy hay nạp năng lượng có phí.

Các mẫu quả cầu và đế đi kèm nằm trong nhóm quả cầu phong thủy. Cách nhận biết đá đã qua xử lý màu, nhóm dễ phai nhất, có trong bài phân biệt đá thạch anh thật và giả.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP