Tượng voi phong thủy và cách hiểu về hướng vòi

Hai cửa hàng, hai lời giải thích ngược nhau về cùng một pho tượng. Một bên nói vòi voi phải hướng lên mới tốt, bên kia nói vòi hướng xuống mới đúng ý nghĩa.

Cả hai đều nói chắc chắn. Và cả hai đều đang lặp lại một cách hiểu có thật trong dân gian, chỉ là hai cách hiểu khác nhau.

HÌNH TƯỢNG VOI TRONG VĂN HÓA

Voi là con vật có thật, không phải linh thú huyền thoại như Tỳ Hưu hay Long Quy. Đó là điểm khác biệt đầu tiên cần nhớ khi so sánh với các vật phẩm cùng nhóm.

Trong văn hóa Việt Nam, voi gắn với sức mạnh, sự bền bỉ và lòng trung thành. Tượng voi đá xuất hiện ở nhiều lăng tẩm và đền miếu, thường đứng thành cặp hai bên lối vào.

Ba lớp nghĩa thường được gán

• Sức mạnh và sự vững chãi. Đến từ vóc dáng và tư thế bốn chân bám đất của con vật.
• Trí nhớ và sự khôn ngoan. Voi là loài có trí nhớ tốt, và đặc điểm này được đưa vào lớp nghĩa biểu tượng.
• Che chở gia đình. Từ tập tính bầy đàn, nhất là ở các mẫu tượng voi mẹ đi cùng voi con.

Những lớp nghĩa này thuộc phạm vi văn hóa và tín ngưỡng dân gian, khác nhau ít nhiều giữa Việt Nam, Ấn Độ và các nước Đông Nam Á.

HƯỚNG VÒI: HAI CÁCH HIỂU TRÁI NGƯỢC

Đây là câu hỏi được hỏi nhiều nhất về tượng voi, và cũng là chỗ không có câu trả lời thống nhất.

Hai cột giữa và phải mâu thuẫn nhau hoàn toàn. Không có cơ sở nào để tuyên bố một cách hiểu là đúng và cách còn lại là sai.

Nên xử lý thế nào khi phải chọn

• Chọn theo thẩm mỹ trước. Xem thế nào hợp với ngăn kệ và tông nội thất của mình.
• Nếu đã theo một cách hiểu, giữ nhất quán. Đừng đổi qua đổi lại theo lời từng người bán.
• Nếu là quà tặng, chọn thế vòi ngang hoặc cuộn nhẹ. Đây là thế trung tính, không rơi vào tranh luận nào.
• Đừng để hướng vòi thành lý do trả giá cao hơn. Cùng một chất liệu và cùng kích thước thì giá không có lý do chênh nhau vì thế vòi.

Cách tiếp cận này giống với nhiều vật phẩm khác trong nhóm, xem thêm ở bài cách bài trí vật phẩm phong thủy.

CÁC THẾ TƯỢNG VOI THƯỜNG GẶP

Bày một con hay một cặp

Cách bày phổ biến nhất là một cặp đặt hai bên, cùng quay đầu về một hướng, kế thừa lối bố trí voi đá ở lối vào các công trình cổ.

Bày lẻ một con cũng rất thường gặp, nhất là trên bàn làm việc hoặc kệ sách nơi không đủ chỗ cho cặp. Không có quy ước nào bắt buộc phải đủ đôi.

VỊ TRÍ ĐẶT VÀ NGUYÊN TẮC BỐ CỤC

• Tượng chiếm một phần ba đến một nửa chiều cao khoảng trống của ngăn kệ.
• Món chủ đạo ở tầm mắt 1,4 – 1,6 m khi người xem thường đứng, 1,1 – 1,3 m khi chủ yếu ngồi.
• Trên kệ dưới 1 m, tối đa ba món tính cả cặp voi là hai món.
• Khoảng cách giữa hai tượng ít nhất bằng nửa chiều rộng tượng nhỏ hơn.
• Đầu voi hướng ra không gian sinh hoạt hoặc ra lối vào, không quay vào tường.

Với tượng đá khổ lớn đặt ngoài trời, cần bục tiếp đất có chân đỡ chắc, không dùng kệ treo hay mặt kính. Các lỗi hay gặp được liệt kê ở bài những điều kiêng kỵ khi bài trí.

Vị trí nên tránh

Khu vệ sinh và sát bếp nấu là hai chỗ nên tránh, giống quy ước chung cho nhóm tượng linh vật. Ngoài ra không đặt tượng ở mép bàn hoặc ngăn kệ trong tầm với của trẻ nhỏ.

Ngà voi trên nhiều mẫu tượng là chi tiết nhọn và mảnh, dễ gãy khi va chạm và dễ gây xước khi trẻ cầm chơi.

CHẤT LIỆU, HÀNH TƯƠNG ỨNG VÀ BẢO QUẢN

Cơ sở ghép hành nằm ở bài ngũ hành tương sinh tương khắc. Chưa rõ bản mệnh thì tra ở bài cách tra mệnh theo năm sinh.

Vệ sinh bằng khăn mềm khô, chú ý khe giữa vòi và thân vì đó là chỗ đọng bụi nhiều nhất. Với tượng đồng, tham khảo thêm bài vật phẩm bằng đồng cách chọn và bảo quản.

BỐN HIỂU LẦM THƯỜNG GẶP

• “Vòi hướng xuống là xui.” Có nguồn hiểu ngược lại, coi đó là tư thế hút nước tượng trưng cho tích lũy.
• “Phải mua đủ cặp.” Bày lẻ một con rất phổ biến, nhất là ở bàn làm việc và kệ sách.
• “Voi càng lớn càng uy.” Kích thước phải cân với ngăn kệ và chiều cao trần, không phải càng to càng tốt.
• “Tượng voi cần thắp hương.” Đây là vật phẩm trưng bày, không phải tượng thờ.

GIỚI HẠN CẦN NÓI RÕ

Tượng voi là biểu tượng văn hóa lâu đời, có giá trị thẩm mỹ và ý nghĩa tinh thần với người trưng bày, đồng thời là món quà tân gia được ưa chuộng vì dáng vững chãi.

Nó không tác động đến tài chính, sức khỏe hay công việc của ai theo cách có thể chứng minh. Riêng với hướng vòi, cách trung thực nhất là nói rõ rằng các nguồn giải thích khác nhau, thay vì khẳng định một chiều rồi ra giá theo đó.

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Voi là con vật có thật, không phải linh thú huyền thoại; lớp nghĩa gắn với sức mạnh, trí nhớ và sự che chở.
• Hướng vòi có hai cách hiểu trái ngược và không có cơ sở để khẳng định cách nào đúng.
• Thế vòi ngang hoặc cuộn nhẹ là lựa chọn trung tính, hợp khi làm quà tặng.
• Bày cặp hoặc bày lẻ đều được; cặp thì hai con cùng quay một hướng.
• Bố cục theo tỷ lệ một phần ba đến một nửa chiều cao khoảng trống, tối đa ba món trên kệ dưới 1 m.
• Đừng để hướng vòi trở thành lý do trả giá cao hơn cho cùng một chất liệu và kích thước.

Xem các mẫu trưng bày trong nhóm vật phẩm phong thủy phòng khách, hoặc tham khảo thêm chọn tranh treo tường theo mệnh và không gian và tượng ngựa mã đáo thành công và số lượng ngựa.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP